วันอังคารที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2551

นิ่วในทางเดินปัสสาวะ

นิ่ว คือ ก้อนแข็งๆ ที่เกิดจากการตกผลึกของสารละลายต่างๆ พบว่าร้อยละ 80 ของก้อนนิ่วจะมีแคลเซียมเป็นส่วนประกอบ ทั้งแคลเซียมออกซาเลต แคลเซียมฟอสเฟต แคลเซียมแมกนีเซียม นอกจากนี้ยังมีแอมโมเนียมฟอสเฟตและกรดยูริก ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นสารละลายที่อยู่ในน้ำปัสสาวะของทุกคน
แต่การมีสารดังกล่าวปะปนอยู่ในปัสสาวะมิได้หมายความว่าต้องเป็นนิ่วเสมอไป เพราะร่างกายของเรามีการถ่ายเทของเหลวอยู่ตลอดเวลา พร้อมทั้งมีสารยับยั้งการตกผลึกซึ่งได้รับจากการรับประทานอาหารประเภทโปรตีนจากเนื้อสัตว์ในปริมาณพอเหมาะ
ก้อนนิ่วจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อมีปัจจัยที่ทำให้ระบบขับถ่ายติดขัดหรือเอื้อต่อการตกค้างของของเหลวในร่างกาย เช่นได้แก่ กลั้นปัสสาวะบ่อยๆ มีความผิดปกติของท่อปัสสาวะมาตั้งแต่กำเนิด ท่อปัสสาวะตีบตันจากการอักเสบของไตหรือการอักเสบติดเชื้อ มีวัตถุแปลกปลอมหลุดเข้าไปในระบบทางเดินปัสสาวะจนไม่สามารถทำงานตามปกติ สารละลายในปัสสาวะจึงตกผลึกกลายเป็นก้อนตกค้างอยู่และโตขึ้นเรื่อยๆ จนหลุดออกมาอุดตันที่ท่อไตหรือท่อปัสสาวะ


นิ่ว...รักษาได้ แต่ไม่หายขาด
เมื่อมีนิ่ว ไม่ว่าที่ไต หรือที่กระเพาะปัสสาวะ ต้องหาทางกำจัดออกและป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นอีก เพราะโรคนี้ไม่สามารถรักษาให้หายขาด วิธีกำจัดนิ่วในเบื้องต้น คือการรอเพราะนิ่วในท่อไตที่มีขนาดเล็กกว่า 6 มิลลิเมตรมีโอกาสหลุดออกมาได้เอง และหากเป็นนิ่วที่เกิดจากกรดยูริก สามารถละลายได้ด้วยการกินยาที่ทำให้ปัสสาวะเป็นด่าง
ส่วนนิ่วที่เกิดจากแคลเซียมและนิ่วที่มีขนาดใหญ่จนไม่สามารถหลุดออกมาได้เอง แพทย์อาจใช้วิธีส่องกล้องเข้าไปในกระเพาะปัสสาวะ แล้วใช้ลวดสอดเข้าท่อไตเพื่อดึงนิ่วออก หรือสอดกล้องเข้าไปในท่อไตแล้วใช้คีมคีบออก ในกรณีที่ก้อนนิ่วมีขนาดใหญ่มาก แพทย์จะใช้วิธีผ่าตัดเจาะไตผ่านผิวหนังเพื่อสอดกล้องเข้าไปคีบนิ่วออก หรือกรอให้แตกด้วยอัลตร้าซาวนด์ สำหรับการรักษานิ่วในกระเพาะปัสสาวะที่มีขนาดใหญ่ไม่เกิน 3 ซม.อาจใช้เครื่องมือสอดเข้าไปในกระเพาะปัสสาวะแล้วขบให้แตก
ปัจจุบันมีเทคโนโลยีการสลายนิ่วด้วยคลื่นเสียงที่มีความถี่สูง แต่มีข้อจำกัดคือไม่สามารถทำได้กับนิ่วก้อนใหญ่ ไม่สามารถสลายนิ่วในไตขณะที่มีการอักเสบหรือติดเชื้อได้ อีกทั้งมีค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง และแม้จะสลายนิ่วออกไปแล้ว ก็ไม่ได้หมายความว่าจะหายขาด เพราะก้อนนิ่วมีโอกาสก่อตัวขึ้นใหม่ได้เมื่อมีปัจจัยต่างๆดังที่กล่าวมา

ไม่มีความคิดเห็น:

นโยบายความเป็นส่วนตัว